بنجامین (Ficus benjamina) بعد از جابهجایی برگ میریزد، چون نور، دما و رطوبت تازه را نمیشناسد و برگهای قدیمی را رها میکند تا برگهایی سازگار با جای جدید بسازد. اگر یک جای روشن انتخاب کنید و دیگر تکانش ندهید، ریزش معمولاً بعد از چند هفته تمام میشود و شاخهها دوباره برگ میدهند.
- نور: روشن؛ چند ساعت آفتاب ملایم صبح خوب است. سایهی عمیق و آفتاب تند ظهر تابستان هر دو آزارش میدهند.
- آبیاری: وقتی دو سه سانتیمتر بالای خاک خشک شد؛ آب نباید پشت گلدان بماند.
- دما: دمای معمول خانه، دور از جریان هوای سرد، شیشهی یخکرده و بخاری.
- خاک و گلدان: خاک سبک و زهکشدار، گلدان با سوراخ؛ کمی تنگی گلدان را تحمل میکند.
- کودک و حیوان: شیرهاش پوست را تحریک میکند و برای گربه و سگ سمی است.
چرا بنجامین بعد از جابهجایی برگ میریزد؟
برگ بنجامین برای نوری ساخته میشود که در آن رشد کرده است. وقتی گلدان از گلخانه یا مغازه به خانه برود، یا فقط از یک پنجره به پنجرهی دیگر، برگهای قدیمی دیگر با نور تازه جور نیستند. گیاه آنها را رها میکند و برگهایی میسازد که برای همین جا ساخته شدهاند. پس ریزش بعد از جابهجایی نشانهی بیماری نیست، بلکه یکی از رفتارهای شناختهشدهی این گونه است.
ریزش معمولاً چند روز بعد شروع میشود و چند هفته میماند. برای اینکه بفهمید گیاه زنده است، ناخن را روی ساقهی نازک بکشید: اگر زیر پوست سبز دیدید، زنده است. در این مدت گیاه را عوض گلدان نکنید، هرس نکنید و کود ندهید؛ فقط جایش را ثابت نگه دارید.
بنجامین کجا بایستد؟
جایی که روز روشن باشد و آفتاب مستقیم تند به برگها نخورد: کنار پنجرهی شرقی، یا چند قدم دورتر از پنجرهی جنوبی و پشت پردهی توری. نور هر پنجره در نور گیاهان آپارتمانی توضیح داده شده است.
جای ثابت را دور از سه چیز انتخاب کنید: دری که به راهپله یا بالکن باز میشود و سرمای زمستان را میآورد، بخاری یا کولری که هوا را مستقیم روی برگها میدمد، و گذرگاه پررفتوآمدی که مجبورتان میکند گلدان را هر چند روز جابهجا کنید.
چه ریزشی عادی است و چه ریزشی نگرانکننده؟
قبل از هر کاری خاک را لمس کنید؛ علت را خاک و حال برگها نشان میدهد.
برگهای زردشده میریزند و خاک همیشه خیس است
آب زیاد رایجترین دلیل است. ریشه در خاک خیس نفس نمیکشد و میپوسد. گیاه را کمی از گلدان بیرون بکشید: ریشهی سالم روشن و سفت است، ریشهی پوسیده قهوهای و نرم و بودار. بخش خراب را ببرید، در خاک تازه و سبک بکارید و بگذارید خاک بین دو آبیاری خشک شود.
برگهای خشک و قهوهای میریزند و خاک از گلدان جدا شده
این بار گیاه تشنه مانده است. یک آبیاری کامل بدهید تا از ته گلدان آب بیرون بیاید. برگهایی که خشک شدهاند برنمیگردند، ولی جوانهها اگر زنده باشند دوباره برگ میدهند.
ریزش ناگهانی بعد از یک شب سرد یا کنار بخاری
بنجامین از تغییر ناگهانی دما بدش میآید. جریان هوای سرد از پنجره، یا هوای خشک و گرم بخاری، میتواند در چند روز بخش زیادی از برگها را بریزد. گیاه را از آن جریان دور کنید و یک جا نگهش دارید؛ ظرف چند هفته جوانههای تازه میزند.
بنجامین کنار بخاری در زمستان چه میشود؟
در زمستان تهران هوای اتاق گرم و خشک است و نور هم کمتر. رشد بنجامین کند میشود و آب کمتری میخواهد: فقط وقتی آب بدهید که خاک تا نیمه خشک شده باشد. گلدان را از رادیاتور و بخاری چند قدم دور کنید. غبار روی برگها را با دستمال نمدار پاک کنید؛ برگ تمیز نور بیشتری میگیرد و به کنه هم کمتر پناه میدهد.
برگهای چسبناک یا ریز لکهدار نشانهی چیست؟
برگهای چسبناک و برآمدگیهای قهوهای
احتمالاً شپشک است؛ حشرهی کوچکی که زیر پوششی قهوهای به ساقه و رگبرگ میچسبد و شیرهی شیرین از خود بیرون میدهد. با پنبهی آغشته به آب و کمی صابون ملایم آنها را یکییکی پاک کنید و هفتهای یک بار تا چند هفته تکرار کنید.
لکههای ریز روشن و تار نازک زیر برگ
کنهی تارتن است که هوای گرم و خشک را دوست دارد. برگها را زیر دوش بشویید، پشت برگ را هم، و گیاه را چند هفته مرتب بپایید. مبارزه با کنه به تکرار نیاز دارد، چون هر بار فقط بخشی از آنها از بین میرود.
بنجامین را چطور هرس و شکلدهی کنیم؟
زمان مناسب بهار و اوایل تابستان است، وقتی گیاه برای رشد آماده است. با قیچی تیز و تمیز، شاخه را درست بالای یک برگ ببرید؛ از همان نقطه شاخهی تازه میآید و تاج پرپشتتر میشود. شاخههای رو به داخل تاج را بردارید تا نور به میانه برسد. بیش از یکسوم گیاه را یکجا نبرید.
موقع بریدن، زیر گیاه کاغذ پهن کنید و دستکش بپوشید، چون محل برش شیرهی سفید و چسبناک بیرون میدهد.
شیرهی بنجامین برای کودک و حیوان خانگی چقدر خطر دارد؟
شیرهی سفیدرنگ بنجامین پوست و چشم را تحریک میکند و برای سگ و گربه سمی است. در دسترس کودک و حیوان نگهش ندارید و موقع هرس دستکش بپوشید. شیره را با آب و صابون از دست بشویید. اگر به چشم رفت یا پوست قرمز و متورم شد، با پزشک مشورت کنید. افراد دارای حساسیت به لاتکس هم ممکن است به آن واکنش نشان دهند؛ در این مورد از پزشک بپرسید. اگر کودکی از گیاه جوید یا حیوانی از آن خورد، بیدرنگ با اورژانس ۱۱۵ یا دامپزشک تماس بگیرید.
چکلیست برای بنجامینی که تازه به خانه آمده
- یک جای روشن و بدون کوران هوا انتخاب کنید و دیگر تکانش ندهید.
- تا ریزش تمام نشده، عوض گلدان، هرس و کود را کنار بگذارید.
- آب را از روی خاک تنظیم کنید، نه تقویم.
- در زمستان از بخاری دورش نگه دارید و غبار برگها را پاک کنید.
سؤالهای پرتکرار
بنجامین بعد از ریزش دوباره پربرگ میشود؟
اگر ساقهها زنده باشند و جای گیاه ثابت بماند، بله. معمولاً سر شاخهها جوانهی تازه میزنند و برگهای جدید با نور همان جا سازگارند. صبر لازم است، چون گیاه چند هفته برای این بازسازی وقت میخواهد.
میشود بنجامین را در اتاق کمنور نگه داشت؟
مدتی دوام میآورد، ولی در نور کم برگهایش کمپشت و شاخههایش دراز و لاغر میشود. نزدیک پنجرهی روشن نگهش دارید و اگر اتاق تاریک است، منتظر ریزش مداوم باشید.
بنجامین را هر چند سال عوض گلدان کنیم؟
هر دو سه سال یک بار، در بهار، کافی است. گلدان تازه را فقط دو سه سانتیمتر بزرگتر بگیرید؛ بنجامین کمی تنگی ریشه را تحمل میکند و در گلدان بیشازحد بزرگ، خاک دیر خشک میشود.
برگهای بنجامین را چطور تمیز کنم؟
با دستمال نرم و نمدار، هر چند هفته یک بار، روی هر دو سمت برگ. گرد و غبار جلوی نور را میگیرد و پناهگاه کنه است. برای براق کردن برگ چیزی نمالید؛ آب ساده کافی است.
آیا بنجامین هوای خانه را تصفیه میکند؟
اثر یک گلدان روی هوای یک آپارتمان ناچیز است. بنجامین را برای شکل و حضور سبزش نگه دارید، نه برای تصفیهی هوا. اگر کیفیت هوای خانه برایتان مهم است، تهویهی منظم اثر بیشتری دارد.

